Leerplan

Dit leerplan geeft een overzicht van wat er in de drie graden van het DKO aan bod zou moeten komen volgens de werkgroep Harpe Diem. Er wordt niet ingegaan op de verdeling van de materie binnen de drie jaren van een graad. Dit wordt overgelaten aan de individuele leerkracht.

 

LEERPLAN HARPE DIEM

Lagere graad

curriculumdoelstellingen:
elementaire kennis van het instrument
basisspeeltechniek

 

diversificaties:
kinderen / jongeren en volwassenen

Middelbare graad

curriculumdoelstellingen:
grondige beheersing van het instrument
ontwikkeling van de muzikale persoonlijkheid

 

diversificaties:
pedaalharp / klepjesharp
optie instrument / samenspel

Hogere graad

curriculumdoelstellingen:
verwerven van zelfstandigheid
opbouw van een repertoire

 

diversificaties:
pedaalharp / klepjesharp
optie instrument / samenspel
hoger onderwijs / afronding

 

Lagere graad

De Lagere Graad kan beschouwd worden als een introductie. Het doel is het verwerven van een basiskennis van het instrument en van de speeltechniek.

Curriculumdoelstellingen

De Lagere Graad moet een introductie bieden op twee vlakken : het bespelen van de harp en een basiskennis van het instrument.

1. Het instrument: elementaire kennismaking met

  • de geschiedenis en de ontwikkeling van de harp
  • de werking en bouw van de moderne harp
  • behandeling van het instrument : onderhoud, stemmen, snaar vervangen
  • repertoire

Leermiddelen: deze onderwerpen af en toe in de les ter sprake brengen, afbeeldingen tonen, aanmoedigen tot beluisteren van opnamen, concertbezoek, deelname aan harpdag

2. Het bespelen: basistechniek, uitvoeren van een partituur

1. basistechniek :

  • houding (romp, armen, knieën, voeten, hoofd)
  • hand- en vingerpositie (schone handen, korte nagels)
  • vingerarticulatie
  • plaatsen van de vingers
  • relatie tokkelwijze-klankkwaliteit
  • intervallen (niet gebonden)
  • drieklanken
  • alle vingerverbindingen
  • onderdoor zetten van 2,3,4
  • overheen zetten duim
  • toonladders
  • arpeggio spelen
  • speciale effecten (harmonieken, glissando) indien ze nodig zijn in een stukje

2. uitvoeren van een partituur :

  • zelf luidop tellen
  • aandacht voor dynamiek
  • bewuste solmisatie
  • verband notenbeeld - vingerafstand
  • coördinatie ogen - handen
  • bewustzijn van toonaard

Leermiddelen: voortdurend demonstreren, uitleggen, controleren (rondlopen), inoefenen, vragen stellen (doen nadenken), luisteren naar anderen

Enkele tips: streepje op vinger zetten waar die de snaar moet raken om juiste speelpositie te geven, duimbeweging illustreren met indrukken punaise

 

Middelbare graad

Opbouw van een grondige technische beheersing van de harp en een verdieping van de kennis van het instrument (geschiedenis, werking, repertoire).
Ontwikkeling van de muzikale persoonlijkheid, ontwikkelen van een goede studiemethode.

Curriculumdoelstellingen

In de Middelbare Graad moet een grondige technische beheersing van het instrument worden opgebouwd, maar evenzeer moet de muzikale persoonlijkheid ontwikkeld worden en een goede studiemethode aangeleerd.

1. Grondige technische beheersing van het instrument

  • uitgebreide vingertechnische vaardigheden:
    • toonladders
    • melodie in de duim
    • gearpeggieerde akkoorden met gekruiste handen
    • glijden van duim en vierde vinger
    • bijzondere effecten
    • intervallen verbinden
    • harmonieken
    • glissando's
  • beheersing van pedalen of klepjes en inzicht in de modulatiemogelijkheden
  • snaren vervangen
  • geschiedenis en ontwikkeling van het instrument

Leermiddelen: etudes en stukken in stijgende moeilijkheidsgraad, concertbezoek, muziek beluisteren, harmonisch bewustzijn ontwikkelen, zelfstandig laten stemmen

2. Ontwikkeling van de muzikale persoonlijkheid

  • interpretatie van de partituur
  • correcte weergave van de partituur

Leermiddelen: verschillende interpretatiemogelijkheden bespreken en uitproberen, partituur laten lezen/zingen vóór spelen, naspelen wat leerling fout speelt

3. Opbouw van een goede studiemethode

  • zelfdiscipline en -kritiek
  • hulpmiddelen: van langzaam naar snel, gebroken ritme, op verschillende plaatsen beginnen, overdrijven, pedaalschema's, pedalen inoefenen zonder vingerspel, moeilijke passage achterwaarts studeren : eerst eind - dan beetje bij beetje naar voren

Leermiddelen: de hulpmiddelen aanwenden in de les en erop wijzen, opname maken, herhalen, voorspelen

 

Hogere graad

Verwerven van zelfstandigheid op drie gebieden : analyse en interpretatie van een werk, repertoirekeuze en studiemethode.
Opbouw van een breed repertoire, als voorbereiding op hogere studie of als afronding.

Curriculumdoelstellingen

In de Hogere Graad is het bereiken van zelfstandigheid het voornaamste doel. Daarnaast moet een breed repertoire opgebouwd worden.

1. Bereiken van zelfstandigheid

Op 3 gebieden:

  • analyse en interpretatie van muziekstukken
  • keuze van repertoire
  • studiemethode

2. Techniek

  • doorlopende akkoorden met 1 hand
  • neerwaarts arpeggio
  • intervalverbinding met glijdende duim en 2,3,4
  • triller
  • bisbigliando
  • enharmonie
  • avant-garde effecten

3. Repertoire

Kennismaking met zoveel mogelijk werken op niveau hogere graad. Niet alleen solo?s, maar zeker ook samenspel in vele combinaties : met fluit, zang, viool, koor, harp,... Ook beluisteren, doorlezen, voorspelen, moeilijkheidsgraad leren beoordelen

Diversifiëring:

1. afronding van de opleiding

  • zo breed mogelijk repertoire op niveau HG leren kennen
  • studiemethode gericht op het onderhouden van de verworven vaardigheden, "op niveau blijven"
  • speelgelegenheden zoeken (samenspel / Harpe Diem / websites)

2. voorbereiding op hoger onderwijs

  • werken aan repertoire dat steeds virtuozer wordt en een steeds verfijndere techniek vereist
  • studiemethode gericht op langer studeren, doorzetting, moeilijkere techniek